السيد محمد حسين الطهراني

22

معاد شناسى (فارسى)

مخصوصى هستند . يك ماشين موادّ اوّليّه را ميگيرد و تبديل به چيز دگرى مىكند و پس از تبديل ، به ماشين ديگر تحويل ميدهد . آن ماشين نيز تغيير خاصّى در آن ميدهد ، و به ماشين ديگر تحويل ميدهد . همچنين هر ماشينى در آن اثرى ميگذارد تا به ماشين آخر ميرسد ، و آن پس از تكميلِ آن مادّهء مورد نظر ، آن را به خارج داده و براى استفاده در معرض ميگذارد . شما وقتى آن جنس را مىبينيد تعجّب مىكنيد ! كه چطور اين ماشين‌ها خود به خود بدون كمك دست و مراقبت انسانى چنين مرتّب و منظّم ، هر كدام روى اين مادّه عملى انجام داده و سرانجام به شكل مرغوب و مطلوبى مهيّا و آمادهء استفاده نمودند ؟ ولى وقتى از كارخانه بيرون آمده و در كمپانى ميرويد ، مىبينيد : آن كسى كه اين كارخانه را به حركت در آورده و روى اين معيار و اسلوب دقيق تنظيم نموده است يك شخص است ، كه به ارادهء او اين كارخانه عمل مىكند و با ارادهء او خاموش مىشود و از كار مىافتد . اين از باب تمثيل بود ، ليكن حقيقت امر وجه اللهى نسبت به موجودات بسيار عالىتر ، و ربط بسيار قوىتر است . در اين دنيا تمام سلسلهء علل و معلولات ، بسيار دقيق و منظّم كار خود را انجام ميدهند . پدر ، مادر ، رفيق ، شريك ، زن ، فرزند ، رئيس و حاكم ، زمين ، باران ، رودخانه ، آفتاب ، ماه ، ستاره ، جزر و مدّ دريا و . . . همگى در جاى خود قرار گرفته و براى تأمين حيات ما مؤثّرند .